نقد فیلم

نقد فیلم دوئت

به کارگردانی و نویسندگی نوید دانش

نقد و بررسی فیلم دوئت

« دوئت »، موقعیتی بینابینی بین گذشته و اکنون

فیلم سینمایی « دوئت » به کارگردانی « نوید دانش »، محصول سال ۱۳۹۴  می باشد که قبل تر فیلم کوتاهی نیز به همین نام ساخته است. این فیلم در سال ۱۳۹۹ به اکران آنلاین درآمد.

« منیر» با بازیِ هدیه تهرانی، « مسعود » با بازیِ علی مصفا، « سپیده » با بازیِ نگار جواهریان ، و « حامد » با بازی مرتضی فرشباف، شخصیت های اصلی داستان دوئت را تشکیل می دهند.

نقد و بررسی فیلم دوئت
نقد فیلم دوئت به کارگردانی نوید دانش

دوئت داستان آدم هایی است که بخشی از روحشان در گذشته باقی مانده است.و تاثیرات این گذر نکردن از گذشته در زندگی امروزشان جاری است.

برای شخصی که نتوانسته با گذشته اش کنار بیاید، یک اشاره کافی است تا افسار و کنترل عواطفش را از دست بدهد.حتی اگر برای مدت موقتی توانسته ماسک بی خیالی و خوشحالی را به صورتش بزند.

زخم هایی که اگر درمان نشوند تا ابد چرکین می مانند.

« سپیده » و « حامد »، گذشته ی مشترکی دارند و درگیر یک رابطه ی عاطفی بوده اند. اما حامد مهاجرت می کند و این رابطه نافرجام می شود. امری که برای حامد عذاب وجدان و برای سپیده سرخوردگی و شکست عاطفی به بار می آورد. حامد و سپیده هر دو ازدواج کرده اند. اما این گذشته مانند لوله ی آب ترکیده ی خانه ی قدیمی نشان داده شده در فیلم، دیوارهای روابط جدید حامد و سپیده را جداگانه در معرض تخریب قرار داده است.

پس تا اینجا موقعیت تراژیک ایجاد شده برای سپیده و حامد مشابه هم است. تا این جای کار ما با یک روایت آشنا و تکراری روبه رو هستیم. اما نکته ی جالب این است که برخلاف ظاهر قضیه، شخصیت های جلو برنده ی داستان، مینو و مسعود اند؛ نه حامد و سپیده که اتفاقا بسیار هم منفعل عمل می کنند.

فیلمساز ما را به تماشای دو نگاه متفاوت به مقوله ی تاثیر گذشته در رابطه ی فعلی انسان ها دعوت می کند.

تقابل پر استعاره ی مینو و مسعود

مینو زنی خودساخته، پخته و با اعتمادبنفس است.او سرد و گرم زندگی را چشیده است و قبل از حامد یک زندگی مشترک چهارده ساله را تجربه کرده است.

در مقابلِ مینو، شخصیت مسعود قرار دارد.مردی اهل خانواده، مسوولیت پذیر و موفق از نظر کاری و موقعیت اجتماعی.

نقد و بررسی دوئت
هدیه تهرانی و علی مصفا
مطالعه کنید: نقد فیلم حمال طلا به کارگردانی تورج اصلانی

تقابل این دواز تفاوت های ریشه ای شخصیت هایشان برمی آید.اعتماد بنفس مینو باعث شده است، با قرار گرفتن در چنین موقعیتی، همراهی با همسرش را بر حسادت های سطحی زنانه ترجیح دهد.او نمی خواهد حامد را به هر قیمتی به خود و رابطه شان سنجاق کند.او ترسی از لغزش عاطفی حامد ندارد.زیرا نمی خواهد حامد را با یک روح بیمار و غرق دردوگانگی و عذاب وجدان در کنار خود داشته باشد.او یک بار داشتن رابطه ی بیمار را با همسر سابقش تجربه کرده است. پس تمایل ندارد دوباره تن به این بازی مسخره دهد و از دست دادن احتمالی حامد را، به بودن در کنار مردی را که در گذشته گیر کرده،ترجیح می دهد. شجاعت او نیز از همین جا سرچشمه می گیرد.او خودش از حامد می خواد با گذشته اش رو به رو شود. یا آن را حل کند و یا فراموشش کند. او انگشت اتهامی به سمت حامد نمی گیرد.و دست به قضاوت نمی زند. حتی برای او حریم قایل می شود و در جایی که حامد از او می خواد به شنیدن حرفای سپیده بنشیند، به حامد گوش زد می کند که من نباید همه چیز گذشته ی تو را بدانم.

شخصیت مینو،مصداق بارز تمدن و روشن فکری در روابط اجتماعی، به ویژه در روابط زناشویی است. اینکه مینو مدت ها در یک جامعه ی غیر سنتی زندگی کرده است کنایه ی بجا و درستی است.
نقد فیلم دوئت
علی مصفا – نقد فیلم دوئت

اما در سوی دیگر ماجرا شخصیت مسعود، با وجود تمام حسن هایی که یک مرد سنتی دارد، نمی تواند با گذشته ی زنش کنار بیاید.

سپیده دیگر فیلم تماشا نمی کند، از موسیقی دور شده است،طرز لباس پوشیدنش عوض شده و در آموزشگاه زبان تدریس می کند.اما گاهی برخی مسائل از کنترل آدمی خارج است.نمی شود به روح زخم خورده گفت دیگر اجازه ندارد درد بگیرد.او گاهی موسیقی را که حامد نواخته گوش می دهد.با وجود اینکه از حامد متنفر است.سپیده راست می گوید.او حامد را نبخشیده.بلکه او دلش برای سپیده ای که در گذشته جا مانده تنگ شده است.و مشکل اینجاست که مسعود نتوانسته آن طور که باید به سپیده آرامش دهد.این را می توان از دیالوگ خواهر سپیده فهمید که رو به مسعود می گوید:«تو سپیده رو بلد نیستی…»

مسعود با اولین نشانه ای شک برانگیز به سراغ حفاری در گذشته ی سپیده می رود.او می داند که رابطه اش با سپیده مشکلاتی دارد.اما به جای اینکه جرات پذیرش ایرادات خود در رابطه را داشته باشد،در سبب است که تمام مشکلات زناشویی اش را به گردن گذشته ی سپیده بیندازد.

تلاشی سطحی برای نگه داشتن رابطه ای که مشکلات عمقی دارد.

مسعود سپیده را نمی شناسد.گویی تنها جسم او را لمس کرده است نه روح او را.این را می توان در سکانس خریدن خانه ای با تراس متوجه شد.او از زبان سپیده شنیده که خانه ی تراس دار دوست دارد.اما دغدغه ی سپیده تراس نیست؛حق انتخاب است.حق نظر دادن است.مسعود می گوید تو تراس خواستی و من برایت خانه ی تراس دار خریدم.این ابتدایی ترین نوع برخورد با نیازهای یک فرد است.

علی مصفا و نگار جواهریان
علی مصفا و نگار جواهریان در فیلم دوئت

سپیده بعد ازدواج با مسعود به طورکل از آنچه که سابقا بوده دور شده است تا خود را همسر ایده آل مسعود بگرداند.او تسلیم شده است و دیگر حق انتخابی برای خودش متصور نیست.نه در انتخاب خانه اش و نه حتی در انتخاب اینکه می خواهد مادر بشود یا نه.

سپیده به مسعود اجازه داده که از او زن دیگری بسازد.مانند همان ساختمان هایی که مهندسشان بوده .اما مسعود این واقعیت را فراموش کرده که روح آدمی از سنگ و سیمان نیست؛ و حالا زندگی این حقیقت را به طرز ناخوشایندی برایش یادآوری می کند.

بازگشت حامد و خودکشی رفیق صمیمی اش که مانند شتری ناگهان از پا در آمده، تلنگری است که به مسعود زده می شود.اما او باز هم مسیر درستی را انتخاب نمی کند.

آنچه مسلم است، قربانی بزرگ این دوئت، سپیده است.زنی که از گذشته فرار کرده، اما در اکنون نیز، خود واقعی اش را نمی یابد.

تمام این نکات بنیادی مطرح شده در خلال فیلم،آن را به اثری قابل قبول به عنوان  اولین کاربلند سینمایی نوید دانش تبدیل کرده است.

دوئت ، فیلمی با زبان سینما – نقد فیلم دوئت

یکی از نقاط قوت فیلم را می توان استفاده ی درست از استعاره دانست. کوچه ای باریک که جا برای عبور دو ماشین ندارد. پس باید به عقب بروی تا اجازه دهی ماشینی که قبلا پارک کرده خارج شود. کاری که مینو در زندگی حامد انجام داد.

خانه ای قدیمی و نیازمند به بازسازی که لوله های آبش ذره ذره نم پس داده است و به دیوارهای خانه آسیب زده است. مانند حضور سپیده در گوشه ی ذهن حامد. حامدی که با دستی شکسته در قاب ظاهر می شود. ایستادن سپیده و حامد در جلوی در که مانع از بسته شدن آن می شدند و تذکر پسر فروشنده که یا بروند یا بیایند تا اجازه دهند در بسته شود، که نشان از وضعیت بینابینی عواطف آن دو دارد.و مثال های بیشتری از این دست.

 

البته فیلم نقطه ضعف هایی نیز دارد و آنطور که باید از ظرفیت های فیلمنامه استفاده نشده است.

برای مثال صحنه ی رویارویی مینو و مسعود با سکوت های طولانی و نسبتا بی منطق همراه شده.در صورتی که صحنه ی تقابل این دو که در واقع درون مایه ی اصلی فیلم است، می توانست به یاد ماندنی تر باشد.و بازی خوب بازیگرانش نیز نتوانسته آنطور که باید تاثیرگذار از آب دربیاید.

هدیه تهرانی - نقدو بررسی فیلم دوئت
هدیه تهرانی

یا سکانس قبرستان کاملا بخشی اضافی در فیلم است.و به راحتی می توانست حذف شود چرا که کمی بعد همین روایت را عینا از زبان خود مسعود نیز می شنویم.

همچنین در چند صحنه ی مشابه نیز شاهد نمای خلفی کاراکترکه در مقابل پنجره ای ایستاده و به بیرون خیره شده است هستیم که در همه دوربین به آرامی به آن نزدیک می شود.

یا چندبار شاهد باز کردن پنجره ها توسط مسعود هستیم. این تکرار ها می تواند از کیفیت خوب کار بکاهد و ریتم اثر را کند جلوه دهد، در صورتی که فیلم، ریتم مناسبی دارد.

همچنین تا این حد بلاتکلیف گذاشتن سرنوشت مسعود و سپیده نیز بر حس مثبت ایجاد شده در تماشاگر تاثیر می گذارد، و صحنه ی رسیدن دوباره حامد به مینو را آن طور که باید برجسته نمی کند.

می توان گفت اگر«دوئت» در همان سال ساختش به اکران در می آمد، قطعا اتفاقات بهتری برایش رقم می خورد.زیرا در چند سال اخیر که این فیلم در حال خاک خوردن بوده، فیلم هایی با تم مشابه روی پرده رفته اند که از جذابیت ایده ی اولیه ی فیلم نوید دانش کاسته اند.

اما در مجموع فیلم اثری شسته رفته است. و در رده ی فیلم های مشابهش در سینمای ایران، اثری قابل قبول به شمار می رود.

مطالعه ی نقد فیلم بی همه چیز با بازی درخشان هدیه تهرانی

جوایز و افتخارات فیلم دوئت

جایزهجشنواره
بهترین فیلم اولجشنواره فیلم شب‌های سیاه تالین
بهترین جایزه نتپک
(شبکه ارتقای سینمای آسیا و اقیانوسیه)
جشنواره فیلم شب‌های سیاه تالین

 

بازدید از صفحه اختصاصی جشنواره فجر 99

گالری تصاویر – نقد و بررسی فیلم دوئت

علی مصفا
علی مصفا
نگار جواهریان
نگار جواهریان
نگار جواهریان در فیلم دوئت
نگار جواهریان در فیلم دوئت به کارگردانی نوید دانش
نقد فیلم دوئت
نقد و بررسی فیلم دوئت
مرتضی فرشباف
نقد فیلم دوئت – مرتضی فرشباف
مهسا طهماسبی
مهسا طهماسبی و نگار جواهریان
ضمن تشکر بابت مطالعه ی این مقاله، لطفا در کامنت ها نقد و نظر خود را نسبت به این فیلم یا نقد و بررسی این فیلم، با من در میان بگذارید!

نقد های دیگر برای این فیلم

در صورت تمایل میتوانید با استفاده از دکمه های زیر به صفحات برتر نقد فیلم دوئت در سطح وب سر بزنید.

زوم جی سلام سینما نماوا

نوشته های مشابه

2 دیدگاه

  1. .اینکه بیشتر به بررسی فیلم می پردازین نه صرافا کوبیدن یا تعریف بی خودی جالبه!

    1. شما بسیار لطف دارید.
      واقعیتش مفهوم نقد و بررسی همینه که از همه جنبه ها به فیلم نگاه بشه و نباید با هدف تایید یا سرکوب بی منطق پیش بره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا